จักสานไม้ไผ่

ชื่อผู้สร้างผลงาน : อำเภอกระบุรี, อำเภอกะเปอร์, อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง
ชื่อผลงาน : จักสานไม้ไผ่


          ชาวบ้านระนองรู้จักนำไม้ไผ่มาทำเครื่องจักสานมานานแล้ว   เพราะเป็นวัสดุพื้นบ้านที่หาได้ง่ายเมื่อนำมาแปรรูปก็ใช้ประโยชน์ได้ดี โดยเฉพาะการใช้ในครัวเรือนและชีวิตประจำวัน ไผ่ เป็นพืชที่มีประโยชน์มาก   คนไทยรู้จักนำส่วนต่าง ๆ   ของไผ่มาใช้ประโยชน์  ส่วนของลำเป็นส่วนสำคัญที่สุด คนชนบทใช้ลำไผ่ทำบ้าน เครื่องเรือนและเครื่องมือต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบงานกสิกรรม ไม้ไผ่จึงเป็นพืชสารพัดประโยชน์ที่มีความเกี่ยวข้องอย่างแน่นแฟ้นกับชีวิต และความเป็นอยู่ของคนไทย
 
          ไม้ไผ่ ไผ่จัดเป็นพืช woody perennial อยู่ในวงศ์เดียวกับหญ้าคือวง gramineae ส่วนใหญ่พบในเขตร้อน และพบขึ้นในจังหวัดระนองมาก  ไผ่ขึ้นเป็นกอ ลักษณะตรงเรียวจากโคนไปหาปลาย ไผ่กอหนึ่งจะมีอายุแค่ออกดอกครั้งเดียวแล้วตาย ระยะเวลาการออกดอกไม่แน่นอนบางชนิด 20 ปี บางชนิด 120 ปี ไม้ไผ่มีหลายชนิดที่นำมาใช้ในการจักสาน แต่ไผ่ที่ใช้ได้ดีในการจักสาน ได้แก่  ไผ่รวก ใช้ประโยชน์ได้กว้างขวางเพราะ ลำต้นตรงสม่ำเสมอ ไผ่นวล เหมาะสำหรับการจักตอก การจักสานมากกว่าไผ่ชนิดอื่น ๆไผ่สีสุก ที่มีอายุ 2-3 ปี ตอกไม้ไผ่จะมีความยืดหยุ่น ไม่หัก จักสานได้ง่าย และใช้ หวาย สำหรับผูก        

          วิธีการทำ เครื่องจักสานไม้ไผ่   โดยการนำไม้ไผ่มาผ่าซีกให้มีขนาดตามต้องการ   แล้วจึงเริ่มขั้นตอนในการจักสาน ประกอบให้เป็นรูปร่าง ขนาดตามต้องการ เช่น ทำเครื่องใช้ ได้แก่ ตะกร้า ไม้กวาด กระบุง เข่งใส่ผัก-ผลไม้ เข่งปลาทู เป็นต้น ทำเครื่องมือประมง เช่น ลอบ ไซ ข้อง สุ่มดักปลา

          ส่วนการจักสานหวาย สานกันอยู่ที่บ้านคอกช้าง ตำบลกะเปอร์ อำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนอง เดิมชาวบ้านที่นี่ได้ย้ายถิ่นฐานมาจากหลายจังหวัด เช่น บุรีรัมย์ ยโสธร เพชรบูรณ์ โดยประกอบอาชีพทำการเกษตร ปลูกผักสวนครัว ปลูกกาแฟ อื่น ๆ เนื่องจากหมู่บ้านตั้งอยู่ในป่าทึกมีวัตถุดิบ คือ หวาย เถาวัลย์จำนวนมาก ราษฎรณ์ซึ่งมีภูมิปัญญาด้านการจักสานอยู่แล้ว จึงได้นำมาจักสานเป็นชีวิตประจำวัน เช่นเก้าอี้ ต่อมาได้มีการฝึกอบรมเพิ่มเติม จีงมีการผลิตสินค้าที่ตลาดต้องการ รวมสมาชิก 7 คน และจัดตั้งกลุ่มเมื่อ พ.ศ.2546 มีสมาชิกเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนปัจจุบันมีสมาชิก 32 คน

 

ที่มา

http://www.loveranong.com/index.php?topic=59.0

http://kokchang10.moobanthai.com/ศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้าน/